Zmiana formy opodatkowania 2026. To jedna z kluczowych decyzji każdego przedsiębiorcy. Niniejszy artykuł wyjaśnia, jak zmienić formę opodatkowania w 2026 roku, jakie są opcje i terminy
Spis treści
Formy opodatkowania działalności gospodarczej
W pierwszej kolejności przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą, który planują zmienić formę opodatkowania w 2026 roku, mają do wyboru następujące opcje:
Zasady ogólne.
Podatek liniowy.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Opodatkowanie na zasadach karty podatkowej mogą kontynuować jedynie Ci przedsiębiorcy, którzy zaczęli korzystać z niej przed 31 grudnia 2021 roku.
Co istotne, wybór formy opodatkowania ma duże znaczenie dla przedsiębiorcy. Ponieważ determinuje sposób naliczania podatku dochodowego oraz wysokość składki zdrowotnej. Decyzja o wyborze najkorzystniejszej formy opodatkowania powinna być poprzedzona dokładną analizą prognozowanych przychodów, kosztów działalności oraz innych ważnych aspektów, jak np. sytuacja prywatna przedsiębiorcy.
Szukasz biura rachunkowego, które zadba o rzetelną księgowość i terminowe rozliczenia?
Opodatkowanie na zasadach ogólnych (skala podatkowa)
Po pierwsze, zasady ogólne, czyli skala podatkowa, to domyślna forma opodatkowania dochodu w przypadku niewybrania innej metody. Skala podatkowa cechuje się progresywnym naliczaniem podatku według dwóch stawek: 12% i 32%. Stawka 12% ma zastosowanie do dochodów do kwoty 120 000 zł rocznie, natomiast powyżej tej kwoty obowiązuje stawka 32%.
Składka zdrowotna
Jeśli chodzi o składkę zdrowotną, to od 2026 roku obowiązuje naliczanie składki w wysokości 9% od 100% minimalnego wynagrodzenia. Minimalne wynagrodzenie w 2026 roku wynosi 4 806 zł brutto, co oznacza, że składka zdrowotna wynosi około 432,54 zł miesięcznie.
W rezultacie, zasady ogólne będą korzystne dla przedsiębiorców, którzy ponoszą znaczące koszty prowadzenia działalności, gdyż skala podatkowa pozwala na obniżenie podstawy opodatkowania poprzez odliczenie kosztów związanych z uzyskaniem przychodu. Co więcej, przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych mogą korzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego. Na przykład z małżonkiem lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Podatek liniowy
Kolejną opcją jest podatek liniowy, czyli forma opodatkowania działalności, w której stawka podatku wynosi 19% niezależnie od wysokości osiągniętego dochodu. Dzięki temu ten sposób rozliczenia jest atrakcyjny dla przedsiębiorców osiągających wysokie przychody oraz ponoszących znaczne koszty związane z ich uzyskaniem.
Składka zdrowotna
W 2026 roku minimalna składka zdrowotna dla podatku liniowego wynosi 9% od 100% minimalnego wynagrodzenia, czyli około 432,54 zł miesięcznie.
Należy jednak pamiętać, że podatnicy korzystający z liniowej formy opodatkowania nie mają możliwości skorzystania z większości ulg podatkowych oraz nie mogą ubiegać się o kredyt podatkowy ani rozliczać wspólnie z małżonkiem. Ponadto nie przysługuje im ulga dla osób samotnie wychowujących dziecko. W tej formie opodatkowania nie obowiązuje również kwota wolna od podatku.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania, w której podatek jest naliczany od przychodu, a nie od dochodu (przychód pomniejszony o koszty). Wysokość ryczałtu zależy od rodzaju prowadzonej działalności i waha się od 2% do 17%. W związku z tym jest to korzystna forma dla tych, którzy nie ponoszą dużych kosztów związanych z działalnością gospodarczą, a ich przychody są stosunkowo stabilne.
Składka zdrowotna
W 2026 roku składka zdrowotna dla ryczałtu jest naliczana na podstawie progów opartych o przeciętne wynagrodzenie (60%, 100% lub 180% przeciętnego wynagrodzenia). Od wybranej podstawy składka wynosi 9%.
Niemniej jednak przedsiębiorcy korzystający z ryczałtu nie mogą pomniejszyć podstawy opodatkowania o poniesione koszty związane z uzyskaniem przychodu. Nie mogą rozliczyć się wspólnie z małżonkiem ani jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Ponadto ryczałt od przychodów ewidencjonowanych nie uwzględnia kwoty wolnej od podatku.
Zmiana formy opodatkowania 2026 - Jak jej dokonać w przypadku działalności gospodarczej?
W praktyce możesz zmienić formę opodatkowania raz w roku. Zrobisz to, składając odpowiednie oświadczenie o zmianie formy opodatkowania do urzędu skarbowego lub za pośrednictwem CEIDG (Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej).
Do kiedy można ją zrobić?
Termin na dokonanie zmiany wynosi do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym uzyskano pierwszy przychód w danym roku podatkowym. Oznacza to, że większość przedsiębiorców musi podjąć decyzję o zmianie formy opodatkowania do 20 lutego 2026 roku.
Natomiast w przypadku osób opodatkowanych kartą podatkową termin na zmianę formy opodatkowania mija wcześniej, bo 20 stycznia 2026 roku.
Kontynuacja formy opodatkowania w 2026 roku
W przypadku gdy przedsiębiorca nie zgłosi zmiany formy opodatkowania do wskazanego terminu, zostanie automatycznie przypisany do formy, którą stosował w poprzednim roku podatkowym.
Wyjątek występuje, gdy przedsiębiorca traci możliwość korzystania z dotychczasowej formy opodatkowania (np. gdy przekroczy ustalony limit przychodów dla ryczałtu). W takim przypadku musi wybrać inną formę opodatkowania, która będzie dla niego odpowiednia.
Podsumowując, należy pamiętać, że dla większości czas na zmianę formy opodatkowania mija 20 lutego 2026 roku. Ta decyzja będzie miała wpływ na cały rok podatkowy. Dlatego też warto dokładnie przeanalizować nadchodzące w przyszłym roku modyfikacje i na podstawie prognozowanych przychodów, kosztów ich uzyskania oraz innych aspektów określić, czy przejście na inną formę opodatkowania w 2026 roku będzie korzystne.
